Με αφορμή το μυθιστόρημά της «Από αύριο μαζί», η Βάσω Γαλάνη μάς ανοίγει την καρδιά της και μιλά για τις πηγές της έμπνευσής της, τη δύναμη της αγάπης, τις πληγές που αφήνει η προδοσία και τη σημασία της αξιοπρέπειας στις ανθρώπινες σχέσεις. Μέσα από τις απαντήσεις της αποκαλύπτει πώς προσωπικά βιώματα και έντονα συναισθήματα μεταμορφώνονται σε λογοτεχνικές ιστορίες που αγγίζουν τον αναγνώστη, ενώ παράλληλα φωτίζει τη διαδρομή της στη συγγραφή, τις επιρροές της και το μήνυμα που επιθυμεί να αφήσει μέσα από τα έργα της. Μια ειλικρινής συζήτηση για τα όνειρα, τις απώλειες, την αγάπη και τη λύτρωση, με οδηγό τη βαθιά ανθρώπινη ματιά της συγγραφέα Βάσως Γαλάνη.
Τι σας ενέπνευσε να γράψετε την ιστορία της ηρωίδας που μεγάλωσε στην οδό Ονείρων;
Έγραψα αυτή την ιστορία την περίοδο που προσπαθούσα να διαχειριστώ την απώλεια δυο πολύ αγαπημένων μου ανθρώπων. Νομίζω ότι ο πόνος που ένιωθα μετουσιώθηκε στον πόνο της ηρωίδας, η οποία βίωσε αυτό το οδυνηρό συναίσθημα με διαφορετικό τρόπο.
Πόσο σημαντικό ρόλο παίζουν τα παιδικά τραύματα στις επιλογές των χαρακτήρων σας;
Θεωρώ ότι τα όποια παιδικά τραύματα παίζουν καθοριστικό ρόλο στη ζωή ενός ανθρώπου. Παρ’ όλ’ αυτά δεν παίζουν πάντα σημαντικό ρόλο στην επιλογή των χαρακτήρων στις ιστορίες μου.
Γιατί επιλέξατε να παρουσιάσετε έναν έρωτα που θεωρείται «απαγορευμένος»;
Η Φωτεινή ερωτεύεται τον Λευτέρη στα 16 της, βλέποντάς τον πρώτη φορά ως σύντροφο της Μαργαρίτας. Όμως συνδέθηκε ερωτικά μαζί του πολλά χρόνια αργότερα, όταν εκείνος ήταν ελεύθερος. Δεν πρόκειται για έναν απαγορευμένο έρωτα. Ο Λευτέρης ήταν εκείνος που διατηρούσε παράλληλα απαγορευμένη σχέση. Η Φωτεινή, δηλαδή, δεν είναι το τρίτο πρόσωπο στην ιστορία, αλλά εκείνη που υφίσταται τις συνέπειες της ύπαρξης τρίτου προσώπου στον δεσμό της. Με δυο λόγια, βιώνει για δεύτερη φορά την προδοσία -η πρώτη ήταν από τον πατέρα της- και αυτό είναι που την κάνει να αλλάξει στάση απέναντι σε όλους.
Πιστεύετε ότι η αγάπη μπορεί να δικαιολογήσει λάθη και παραστρατήματα;
Είναι εύκολο να γίνεται η αγάπη άλλοθι για τα λάθη και τα παραστρατήματα κάποιου. Να γίνεται, δηλαδή, η κολυμπήθρα του Σιλωάμ για τον -αβάσταχτο πολλές φορές- πόνο που προκαλεί κάποιος σε έναν άλλον άνθρωπο. Για μένα, αυτό είναι ένα βολικό αφήγημα για εκείνον που λειτουργεί ως θύτης μέσα σε μια σχέση. Η επίκληση της αγάπης και του έρωτα γίνεται το μέσο για την προσωπική του εξιλέωση για τις συνέπειες που επιφέρουν οι πράξεις του στον σύντροφο ή στο παιδί του. Όταν όμως μπει κανείς στη θέση του θύματος, αυτού που βιώνει δηλαδή αυτές τις συνέπειες, θα διαπιστώσει ότι είναι πολύ δύσκολο να δικαιολογήσει τον θύτη που ακολούθησε την καρδιά του παραβλέποντας την οδύνη που προκάλεσε η επιλογή του στους δικούς του ανθρώπους.
Ποιο είναι το βασικό μήνυμα που θέλετε να πάρει ο αναγνώστης από αυτή την ιστορία;
Ότι η αγάπη αφενός μπορεί να οδηγήσει κάποιον να παραμερίσει τις επιθυμίες του ή τον εγωισμό του για χάρη του ανθρώπου που αγαπάει, αφετέρου όμως δεν μπορεί στο όνομά της να θυσιάζει κανείς συστηματικά την αξιοπρέπεια και τον αυτοσεβασμό του. Το πρώτο σκέλος αναδεικνύεται μέσα από τη σχέση της ηρωίδας με τη μητέρα της. Η Φωτεινή δέχεται τον πατέρα της για χάρη της μάνας της που ξέρει ότι τον αγαπάει και η Ελένη διώχνει τον άντρα της, παρά τα αισθήματά της για εκείνον, για να δώσει ένα μάθημα ζωής στην κόρη της. Το δεύτερο σκέλος αναδεικνύεται τόσο από τη στάση της Ελένης απέναντι στον Λεωνίδα, όσο και από τη στάση της Φωτεινής απέναντι στον Λευτέρη.
Η «οδός Ονείρων» είναι ένας πραγματικός τόπος ή ένας συμβολισμός;
Ουσιαστικά είναι συμβολισμός. Έδωσα αυτό το όνομα στην Οδό όπου ζούσε η ηρωίδα για να καταδείξω την αντίθεση ανάμεσα στα όνειρά της και στην πραγματικότητα που τα τσάκιζε ξανά και ξανά.
Πόσο δύσκολο ήταν να αποδώσετε τα συναισθήματα ενοχής, απώλειας και λύτρωσης της ηρωίδας;
Ήταν πολύ δύσκολο τόσο σε ό,τι αφορούσε στις διακυμάνσεις του ψυχισμού της αυτές καθεαυτές όσο και στον τρόπο που θα τις επικοινωνούσα στον αναγνώστη ώστε να τις νιώσει στο πετσί του. Ελπίζω να το κατάφερα έστω και σε κάποιο βαθμό.
Θεωρείτε ότι η ηρωίδα βρίσκει τελικά τη δικαίωσή της;
Ναι. Μπορεί να περνάει διά πυρός και σιδήρου, αλλά στο τέλος βρίσκει τον δρόμο για να συναντήσει τα όνειρά της.
Από πού αντλείτε έμπνευση για τους χαρακτήρες σας;
Μπορεί να αντλήσω έμπνευση από δικά μου βιώματα ή του περιβάλλοντός μου ή να μην ξέρω καν από πού μου ήρθε μια ιδέα.
Πόσο από την πραγματική ζωή υπάρχει στα βιβλία σας;
Μπορεί να υπάρχουν γεγονότα της πραγματικής ζωής που μου δίνουν έμπνευση για να δημιουργήσω κάποια πτυχή της πλοκής, αλλά σε καμία περίπτωση δεν τα μεταφέρω αυτούσια σε κάποια ιστορία μου.
Ποιο στάδιο της συγγραφής απολαμβάνετε περισσότερο;
Το τελευταίο κομμάτι του βιβλίου. Όταν συνήθως τα γεγονότα παίρνουν μορφή χιονοστιβάδας και οι ήρωες οδηγούνται στην κάθαρση.
Σχεδιάζετε την πλοκή από την αρχή ή αφήνετε τους ήρωες να σας οδηγήσουν;
Όταν αρχίζω να γράφω έχω ήδη έτοιμη τη βασική πλοκή. Υπάρχουν όμως σημεία που τα σκέφτομαι στην πορεία και κάποια -ελάχιστα βέβαια- που μπορεί να αλλάξουν από την αρχική πλοκή, γιατί οι ήρωες με έχουν οδηγήσει διαφορετικά.
Πόσο χρόνο χρειάζεστε συνήθως για να ολοκληρώσετε ένα μυθιστόρημα;
Περίπου δύο χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων μπορεί να υπάρχουν και διαστήματα στα οποία δεν γράφω καθόλου.
Πότε καταλάβατε ότι θέλατε να γίνετε συγγραφέας;
Άρχισα να γράφω εντελώς αυθόρμητα, όταν άρχισαν να σχηματίζονται στο μυαλό μου κάποιες ιστορίες. Δεν θεωρώ τον εαυτό μου συγγραφέα. Περισσότερο βλέπω τη συγγραφή ως ένα ευχάριστο ταξίδι του νου.
Ποιο βιβλίο ή ποιος συγγραφέας σας έχει επηρεάσει περισσότερο;
Η Άλκη Ζέη. Τη λατρεύω. Το αγαπημένο μου βιβλίο της είναι «Το καπλάνι της βιτρίνας».
Ποιο από τα έργα σας ξεχωρίζετε περισσότερο και γιατί;
Έχω γράψει τρία μυθιστορήματα -μόλις τελείωσα το τρίτο. Κάθε φορά που ολοκληρώνω ένα από αυτά, έχω την αίσθηση ότι είναι το αγαπημένο μου και πως δεν θα καταφέρω να γράψω ξανά κάτι άλλο που θα με συγκινήσει εξίσου. Όμως, όταν μεσολαβεί ένα χρονικό διάστημα, καταλαβαίνω ότι όλα έχουν τον ίδιο χώρο στην καρδιά μου.
Τι σημαίνει για εσάς η επιτυχία ενός βιβλίου;
Για μένα, επιτυχία είναι η ιστορία να καταφέρει να αγγίξει έστω κι έναν αναγνώστη. Νομίζω ότι είναι μαγικό να συγκινήσει κανείς μέσα από ένα δημιούργημά του έναν άνθρωπο που δεν έχει γνωρίσει καν και που πιθανότατα δεν θα γνωρίσει ποτέ στη ζωή του.
Ποια συμβουλή θα δίνατε σε νέους ανθρώπους που θέλουν να ασχοληθούν με τη συγγραφή;
Να το κάνουν! Όσες και να είναι οι απορρίψεις και οι απογοητεύσεις στον δύσβατο δρόμο προς την έκδοση, η συγγραφή ζωγραφίζει ένα παράθυρο σε έναν κόσμο που ο συγγραφέας φτιάχνει όπως θέλει. Που αφενός του δίνει τη δυνατότητα να δραπετεύει σε αυτόν -ιδίως όταν η πραγματικότητα που βιώνει είναι δύσκολη-, αφετέρου του χαρίζει τη χαρά της δημιουργίας. Αυτό είναι και το μεγαλύτερο κέρδος για έναν συγγραφέα.
Τι θα θέλατε να νιώσουν οι αναγνώστες όταν κλείσουν το βιβλίο;
Χαρμολύπη. Από τη μία να έχουν νιώσει στο πετσί τους τις δυσκολίες που πέρασαν οι ήρωες, από την άλλη να αισθανθούν ότι για καθέναν από αυτούς η ζωή έφερε ό,τι του άξιζε -δικαίωση ή τιμωρία.
Αν μπορούσατε να πείτε μία μόνο φράση στους αναγνώστες σας, ποια θα ήταν;
Σας ευχαριστώ πολύ που κρατήσατε στα χέρια σας ένα κομμάτι από την ψυχή μου…
Βασιλική Ευαγγέλου-Παπαθανασίου
Βάσω Γαλάνη: «Κάθε βιβλίο είναι ένα κομμάτι από την ψυχή μου» – shetalks.gr