Δεν ξέρω αν έχεις νιώσει ποτέ ότι κάποιοι άνθρωποι γεννήθηκαν με λιγότερη αγάπη. Όχι γιατί τους άξιζε, αλλά γιατί έτσι τους έτυχε. Όταν κρατούσα στα χέρια μου «Το σ’ αγαπώ που δεν είπα» της Στέλλας Καλλέ, ήξερα πως δεν θα είναι μια εύκολη ανάγνωση. Ήξερα πως θα συναντήσω λέξεις που κουβαλούν σιωπές. Και αλήθειες που δεν ειπώθηκαν ποτέ. Αλλά δεν περίμενα να με αγγίξει τόσο βαθιά. Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Έξη.
Η ιστορία της Αθηνάς –μιας γυναίκας που ξεκίνησε τη ζωή της με απόρριψη, με απόντες γονείς, με βιαστικές αποφάσεις και χωρίς κανέναν χώρο να υπάρξει– είναι από εκείνες που δεν φωνάζουν. Ξεδιπλώνεται σχεδόν αθόρυβα, αλλά αφήνει μέσα σου ηχώ. Παντρεύτηκε στα δεκαπέντε. Δεν αγάπησε, δεν αγαπήθηκε. Μεγάλωσε παιδιά με τα χέρια της, μα με την καρδιά της κλειστή. Κι όλη της η ζωή, ένα ταξίδι μέσα στην ενοχή, στο καθήκον, στη στέρηση. Όλα όσα δεν ειπώθηκαν, χτίζουν την πιο δυνατή συγκίνηση.
Η Στέλλα Καλλέ έχει αυτή την αρετή: να γράφει χωρίς περιττές φιοριτούρες και να σε αφήνει μόνο με την αλήθεια. Το «Το σ’ αγαπώ που δεν είπα» είναι καθηλωτικό, ανατρεπτικό! Δεν επιδιώκει να σοκάρει. Θέλει να καταλάβεις. Όχι μόνο την Αθηνά, αλλά και τη μάνα της και τα παιδιά της και κάθε γυναίκα που έζησε χωρίς να ξέρει πώς να αγαπά τον εαυτό της. Απέχθεια κι άγνοια αγάπης
Είναι από αυτά τα βιβλία που δεν βασίζονται στην πλοκή, αλλά στη διαδρομή. Και κάθε σταθμός -από τον Έβρο μέχρι τη Στουτγκάρδη- κουβαλά μια στιγμή. Ένα δάκρυ. Μια κραυγή που δεν βγήκε ποτέ. Ένα «σ’ αγαπώ» που έμεινε μέσα της να σαπίζει κι εκείνη να παλεύει να γίνει κάτι άλλο από αυτό που της έμαθαν. Άραγε η ζωή στάθηκε δίκαιη απέναντί της; Κι ο χρόνος, που ποτέ δεν ήταν με το μέρος της;
Αυτό που με συγκίνησε περισσότερο είναι πως «Το σ’ αγαπώ που δεν είπα» δεν είναι μια ιστορία για να κατηγορήσεις. Είναι για να κατανοήσεις. Και ίσως να συγχωρήσεις. Και τον άλλον. Αλλά και τον εαυτό σου. Για τα λάθη, για τις παραλείψεις, για όσα δεν πρόλαβες να πεις.
Είναι από εκείνα τα βιβλία που, όταν τα κλείσεις, δεν τελειώνουν. Μένουν εκεί, δίπλα σου. Να σου θυμίζουν να μη λες «κάποια στιγμή». Να το πεις. Όσο είναι καιρός. Να μη γίνει το δικό σου «σ’ αγαπώ που δεν είπα».
Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Το σ’ αγαπώ που δεν είπα – Στέλλα Καλλέ – Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών